Opvolging van familiebedrijven ondersteunen: hoe nu verder?
Crossminds startte een samenwerking met Impuls Zeeland, Dockwize, FamilieWerk en Schipper Accountants om familiebedrijven te ondersteunen bij de overdracht. Want dat is een uitdagend proces waar veel bij komt kijken. Tijdens een pilot ontwikkelden ze een tool die de verschillende risico’s bij de overdracht in kaart brengt, om zo de slagingskans van een overdracht te verhogen. In een drieluik blikken we terug op deze mooie samenwerking.
In dit derde, en tevens laatste, artikel vertellen Pieter Poortvliet (Crossminds), Jordi Suurmond (Impuls Zeeland), Imro Wong (Dockwize), Jan Rutjes (Schipper Accountants) en Mattinja Oostdijk (FamilieWerk) hoe zij terugkijken op de pilot en wat de vervolgstappen zijn.
Wat is de meerwaarde voor Zeeland van deze pilot?
“Succesvolle overdrachten zorgen ervoor dat familiebedrijven in Zeeland blijven. Dat is goed voor de lokale economie,” legt Jordi uit. Daarover lees je meer in dit eerdere artikel.
“Daarom hebben we een tool ontwikkeld. Dat is geen allesomvattend adviestraject, maar een specifiek hulpmiddel om de ondernemer en opvolgers (en eventuele adviseurs) bij alle aspecten van bedrijfsopvolging te helpen. Door een analyse brengen we de risico’s in kaart. We maken gevoelige onderwerpen bespreekbaar. Dat doen we onafhankelijk. Zo voegen we kwaliteit toe aan de overdracht en vergroten we de kans op succes. Enerzijds helpen we ondernemers zakelijk naar hun familiebedrijf te kijken, maar er is nog een doelgroep: andere intermediairs. Zij kunnen de methode ook gebruiken voor hun klanten in Zeeland en daarbuiten,” vertelt Jan.
“De tool is inzetbaar voor elk soort bedrijf. Grote organisaties hebben vaak al adviseurs in huis, daarop is de tool een aanvulling. Voor kleinere bedrijven maakt onze methode kennis laagdrempeliger en toegankelijker. Zo kan je vervolgens gericht investeren in de uitwerking met andere adviseurs ,” vult Jordi aan.
“Ondernemers en opvolgers weten vaak niet wat ze nog missen,” zegt Pieter. “Daarom kijken ze naar hun accountant of boekhouder voor advies. Zij weten niet voldoende om een overname tot een goed einde te brengen. We verlagen die drempel door er een soort APK voor je bedrijf van te maken.”
“We nemen de onrust bij overdragers weg door overzicht te creëren. Vragen als ‘hoe draag ik het bedrijf goed over?’ en ‘wil ik dat eigenlijk wel?’, onderzoeken we samen. Idealiter als de kinderen nog jong zijn. Hierdoor hebben de overdragers voldoende tijd heeft om zich goed voor te bereiden en de opvolgers de ruimte om hun toekomst in het familiebedrijf te verkennen’,” sluit Mattinja af.
Is de pilot een succes?
“In mijn ogen is de pilot zeker geslaagd!” vertelt Jan. “De risico-inventarisatie heeft zich bewezen en gaf de families een belangrijke aanzet om door te gaan met de overname. Ik was al blij geweest met een simpel instrument om meer informatie te vergaren, maar wat we nu ontwikkeld hebben, heeft nog veel meer potentie.”
Ook Imro bevestigt dat. “We zien dat het de ondernemer helpt. De kers op de taart is dat experts die zich dagelijks bezighouden met familiebedrijven, ook enthousiast zijn. Het werkt om de zaken die we normaal liever vermijden, te benoemen. Deze tool is schaalbaar, en dus ook in te zetten door andere intermediairs.”
Is er behoefte aan vouchers en een community van familiebedrijven?
Imro: “Zoals we schreven in het eerste artikel over dit onderwerp, wilden we ook onderzoeken of er behoefte is aan vouchers (een financiële bijdrage voor een deel van de kosten) te om mee te doen aan dit traject, en een community om familiebedrijven aan elkaar te verbinden.
Het lijkt erop dat een voucher zeker zou helpen om deelname aan dit traject te overwegen. Wat betreft de community zijn we erg enthousiast, omdat het in de praktijk lastig blijkt om partijen bij elkaar te brengen op eigen initiatief. Als we dat samen groots aanpakken, kunnen ondernemers van elkaar leren en elkaar helpen.”
Hoe waren de reacties op de pilot?
“De tool is een succes, maar we kregen ook waardevolle feedback,” vertelt Jan. “Zo vonden ondernemers sommige vragen te moeilijk. We leerden daarvan dat we misschien beter gesloten vragen kunnen stellen, waarop het antwoord simpelweg ja of nee is.
We zien dat er aan de opvolgingskant ook wel wat kennis mist. Zo zijn sommige termen en methoden als rechtsvormen en belasting voor de kinderen abracadabra. We zullen ook moeten focussen op het delen van die algemene kennis.”
Hoe ziet het vervolg eruit?
“De volgende stap is het financieringsplan rondmaken. We willen deze ontwikkelde methode/tool als programma aanbieden. Bijvoorbeeld een “APK bedrijfsopvolging”, zoals Pieter al noemde. Die term gebruiken we bij Dockwize al en kunnen we ook aan deze tool koppelen,” vertelt Imro.
Imro: “We zouden het ook kunnen combineren met het ‘Jouw Programma’ van Dockwize, waarin je de verschillende facetten van ondernemen leert.”
“Ook blijven we samenwerken,” zegt Jan. “Vanuit verschillende specialismen komen we bij elkaar, om anderen te versterken. Zo bereik je meer dan alleen.” Pieter is het met hem eens: “In plaats van te concurreren, zoeken we elkaar op. We hebben elkaar nodig om het totaalpakket sterker te maken. Dat vind ik er echt mooi aan.”
Mattinja: “Door de inzichten met elkaar te delen, helpen we de provincie, andere intermediairs en het allerbelangrijkst: de ondernemersfamilie.”
De Provincie Zeeland draagt financieel bij aan de pilot. Ook zij zien een vervolg zitten. “De werkgroep heeft mooie resultaten behaald. Met elkaar moeten we nu de volgende stap zetten. De input die we hebben opgehaald omzetten in uitvoering. De tool omzetten in een programma zou een goede stap zijn. We gaan kijken hoe we ook hier als Provincie weer ons steentje aan kunnen bijdragen”, aldus Jo-Annes de Bat, gedeputeerde bij de Provincie Zeeland.
Meer weten over de pilot of over succesvolle bedrijfsopvolging?
Onze specialisten bij Crossminds begrijpen zowel de financiële als de emotionele aspecten die je als ondernemer moet overwegen en maken deze bespreekbaar. We begeleiden het hele proces en zorgen ervoor dat de overdracht financieel, juridisch, fiscaal én emotioneel goed wordt afgerond. Daarvoor werken we ook nauw samen met de fiscalisten bij Moore DRV. Wil je eens vrijblijvend jouw mogelijkheden onderzoeken of ben je benieuwd naar de pilot? Wij helpen je graag!
Ook interessant om te lezen
Nog niet van plan om je bedrijf te verkopen? Tóch slim om nu al te werken aan de waarde
Verkopen van het bedrijf staat bij de meeste ondernemers niet bovenaan de agenda. Je bent vooral...
Lees meer
De deal is rond, totdat de financiering ter sprake komt
Wij merken dat veel ondernemers het gevoel hebben dat een bedrijf verkopen vooral draait om prijs...
Lees meer
Werken met Private Equity: wat verandert er in de boardroom als een investeerder instapt?
De deal is rond. De handtekeningen zijn gezet en de champagne is ontkurkt. Voor veel ondernemers...
Lees meer
Ontdek hoe duurzaam ondernemen de waarde van jouw bedrijf verhoogt
In de overnamewereld gebruiken we de ‘multiple’: dit is het getal waarmee de EBITDA (resultaat...
Lees meer