Niet iedere medewerker wil meer salaris
Veel ondernemers herkennen het moment. Een medewerker groeit uit tot een sleutelfiguur binnen het bedrijf. Klanten vertrouwen hem of haar, collega’s trekken ernaartoe en steeds vaker merk je dat belangrijke beslissingen via deze persoon lopen.
Dat is goed nieuws. Blijkbaar heb je iemand gevonden die verantwoordelijkheid neemt en waarde toevoegt. Tegelijkertijd brengt het een nieuwe uitdaging met zich mee. Hoe zorg je dat zo iemand betrokken blijft bij het bedrijf?
Een salarisverhoging is niet altijd het antwoord. Natuurlijk speelt beloning een rol, maar veel medewerkers zoeken op een bepaald moment iets anders. Meer verantwoordelijkheid. Meer invloed. Meer perspectief. De mogelijkheid om mee te bouwen aan de toekomst van het bedrijf. Juist daarom kijken steeds meer ondernemers naar werknemersparticipatie.
Eigenaarschap werkt anders dan een bonus
Goede medewerkers zijn schaars. En juist de mensen die het verschil maken, hebben vaak meerdere opties. Werknemersparticipatie wordt daarom steeds vaker ingezet om sleutelfiguren langer aan boord te houden. Maar de impact gaat meestal verder dan alleen behoud van personeel: wanneer medewerkers direct profiteren van de groei van een onderneming, veranderen vaak ook hun prioriteiten. Kosten, rendement, klanttevredenheid en lange termijn keuzes zijn niet langer alleen jouw verantwoordelijkheid. Dat zie je terug in de praktijk. Medewerkers nemen meer initiatief, denken ondernemender en pakken sneller verantwoordelijkheid. Daarmee wordt de organisatie minder afhankelijk van jou als ondernemer.
En juist daar zit vaak de grootste waarde. Een bedrijf waarin verantwoordelijkheden breder worden gedragen, is niet alleen prettiger om te runnen, maar ook beter voorbereid op groei, financiering of een toekomstige overdracht. Financiers, investeerders en kopers kijken immers naar dezelfde vraag: kan het bedrijf ook succesvol functioneren zonder dat alles via de ondernemer loopt?
Werknemersparticipatie kan daarnaast een interessante opstap zijn naar de toekomst. Medewerkers die al jarenlang meedenken en meedelen in de waardeontwikkeling van de onderneming, zijn vaak een logische groep om naar te kijken wanneer je ooit een stap terug wilt doen. Participatie kan daarmee bijdragen aan een management buy-out of een andere vorm van interne opvolging.
Welke vorm past bij jouw situatie?
Wanneer ondernemers aan werknemersparticipatie denken, denken ze vaak direct aan aandelen. In de praktijk zijn er verschillende manieren om medewerkers mee te laten profiteren van het succes van het bedrijf. Een veelgebruikte constructie binnen het mkb is de STAK, oftewel de Stichting Administratiekantoor. Daarbij wordt een deel van de aandelen ondergebracht in een stichting en ontvangen medewerkers certificaten in de STAK. Zij delen mee in dividend en waardegroei, terwijl de zeggenschap bij het bestuur van de stichting blijft.
Voor veel ondernemers is dat aantrekkelijk. Medewerkers profiteren van de economische waarde van het bedrijf, zonder dat de aandeelhoudersstructuur ingewikkelder wordt of de zeggenschap over de onderneming verandert.
Niet iedere ondernemer zit echter te wachten op certificaten of een stichting. Daarom zien we ook steeds vaker SAR-regelingen terugkomen. SAR staat voor Stock Appreciation Rights. Bij een SAR-regeling krijgen medewerkers geen aandelen of certificaten, maar wel het recht om mee te profiteren van een toekomstige waardestijging van het bedrijf. SAR’s zijn dus geen aandelen, maar een afgeleid recht waarvan de waarde afhankelijk is van de waarde van de onderliggende aandelen. Medewerkers profiteren daardoor van waardegroei zonder juridische zeggenschap of eigendom te verkrijgen.
Welke vorm het beste past, hangt af van jouw doelstelling. Wil je medewerkers binden? Meer eigenaarschap creëren? Of denk je al voorzichtig na over opvolging of een toekomstige overdracht?
Waar moet je op letten?
Werknemersparticipatie is geen standaardproduct dat je even uitrolt. De juiste structuur hangt af van je doelstellingen, de fiscale gevolgen en de mensen die deelnemen.
Belangrijke vragen zijn onder andere:
- Welke medewerkers komen in aanmerking?
- Welke rechten en verplichtingen horen daarbij?
- Wat gebeurt er als iemand (vroegtijdig) vertrekt?
- Hoe wordt de waarde bij instap en uitstap bepaald?
- Welke fiscale gevolgen heeft de regeling?
Vooral de fiscale uitwerking verdient aandacht. De Belastingdienst kijkt kritisch naar de waardering en inrichting van werknemersparticipaties. Een regeling die op papier aantrekkelijk lijkt, kan daardoor onverwachte fiscale gevolgen hebben voor zowel ondernemer als medewerker.
Tegelijkertijd staan werknemersparticipaties steeds nadrukkelijker op de agenda. Vanaf 2027 worden aandelenopties voor innovatieve startups en scale-ups fiscaal aantrekkelijker. Hoewel die regeling niet direct voor de meeste mkb-bedrijven bedoeld is, onderstreept het wel een bredere ontwikkeling: medewerkers laten meedelen in de groei van een onderneming wordt steeds belangrijker.
Hoe Crossminds je helpt
Bij Crossminds helpen we ondernemers die sleutelfiguren willen behouden, meer eigenaarschap in hun organisatie willen creëren of hun bedrijf minder afhankelijk willen maken van zichzelf.
Samen bekijken we welke vorm van werknemersparticipatie het beste past bij jouw situatie en doelstellingen. Of dat nu een STAK, een SAR-regeling of een andere structuur is. Daarbij brengen we de bedrijfskundige, fiscale en juridische kant direct samen, zodat je een regeling krijgt die werkt voor je medewerkers én voor de toekomst van je onderneming.
Want uiteindelijk gaat werknemersparticipatie niet alleen over belonen. Het gaat over bouwen aan een organisatie die sterker, zelfstandiger en waardevoller wordt.
